Nón bài thơ – Niềm tự hào của người dân xứ Huế - Hav Travel

Nón bài thơ – Niềm tự hào của người dân xứ Huế

Nhớ Huế người xưa đôi mắt huyền

Theo em dáng nhỏ ngỡ nàng tiên

Ngự Viên bóng ngã theo chân bước

Đồng Khánh chiều nao nón lá ngiêng…”

Từ lâu nón lá đã trở thành một trong những nét đặc trưng của mảnh đất cố đô. Đến với Huế bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh chiếc nón bài thơ – một vật dụng được xem là mang vẻ đẹp của tâm hồn xứ Huế.

non-bai-tho-hue

Nơi xuất xứ của nón bài thơ

Theo nhiều sử sách ghi lại thì nón bài thơ ra đời ở làng Tây Hồ (xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế). Sự ra đời của nón bài thơ hết sức tình cờ, đó là khoảng năm 1959 -1960, ông Bùi Quang Bặc – một nghệ nhân chằm nón lá, cũng là một người yêu thơ, có lẽ chính vì thế mà ông nảy ra ý kiến ép những câu thơ vào giữa hai lớp lá nhằm để tôn vinh thêm vẻ đẹp cho chiếc nón. Hai câu thơ đầu tiên được ông Bặc ép vào chiến nón đó là:

“Ai ra xứ Huế mộng mơ

Mua về chiếc nón bài thơ làm quà”.

non-bai-tho-hue

 

    XEM THÊM: Ghé thăm làng nghề làm nón lá Huế

Nguyên liệu và cách làm nón bài thơ

Để tạo nên một chiếc nón lá xinh xắn như vậy người thợ xứ Huế đã phải tỉ mỉ và cẩn thận rất nhiều. Nhìn chiếc nón lá nhỏ gọn vậy thôi, nhưng những công đoạn làm ra nó thì không hề đơn giản. Là một sản phẩm thủ công, người làm hoàn toàn phải sử dụng công cụ là đôi tay của mình. Người làm phải thực hiện 15 công đoạn từ lên rừng hái lá, rồi sấy lá, mở, ủi, chọn lá, xây độn vành, chằm, cắt lá, nức vành, cắt chỉ…

non-bai-tho

Nguyên liệu làm ra chiếc nón lá đó là từ lá non của cây Bồ Quy Diệp, sau khi hái trên rừng người ta đem về phơi sương rồi nức vàng và ủi cho phẳng. Tiếp đó, người làm phải khâu tạo khung và vành nón. Đây là công việc đòi hỏi người thợ có nhiều kinh nghiệm, cẩn thận và khéo tay. Khung của nón lá sẽ bao gồm 12 thanh gỗ vát mảnh được ghép lại, khớp nhau ở đỉnh, phía dưới khoảng cách đều nhau. 16 vành như 16 vầng trăng được ve thật nhanh, thật tròn, thật nhẵn, thật điệu, sao cho cân đối và hài hòa nhất.

nguyen-lieu-lam-non-bai-tho

Xây và lớp lá là công đoạn vất vả nhất, công đoạn này đòi hỏi người thợ phải thật khéo léo, nhất là khâu sử dụng lá chêm. Khi chiếc nón chằm hoàn tất, người thợ đính cái soài đã được chuẩn bị bằng chỉ màu rất đẹp vào chóp nón sau đó mới phủ dầu nhiều lần, và phơi đủ nắng để thành nón bóng láng và giữ được bền.

lam-non-hue

Nón bài thơ là một sản phẩm tiêu biểu cho nghề nón Huế. Thông thường để làm cho nón bài thơ thêm phần đặc sắc, người thợ sẽ sử dụng thêm hình ảnh núi Ngự, sông Hương, chùa Thiên Mụ, cầu Trường Tiền để thêu hoặc vẽ lên nón, khiến cho chiếc nón trở nên đẹp hơn, đặc sắc hơn.

non-bai-tho-xu-hue

Ngày nay, nón bài thơ đã trở thành món quà lưu niệm cho tất cả mọi người khắp nơi đến Huế. Song, cũng có điều cần phải nói thêm rằng: Những mẫu hoa văn và nét thơ ngày trước, người thợ thường cắt lấy, và nắn nót bằng tài năng của mình cho từng chiếc một. Nên lựa nón cũng là một cái thú cho người đi mua. Những mẫu họa thơ bây giờ được cắt hoặc in hàng loạt khiến cho chiếc nón giảm đi sự tinh tế và phần nào đã đánh đồng tài năng của người thợ nón. Những hình ảnh chiếc nón bài thơ vẫn là một nét riêng rất Huế mà không thể lẫn được với các vùng miền khác.

non-hue

Nón bài thơ là bộ phận của văn hóa Huế, và nghề làm nón ở Huế không chỉ làm nghề thủ công thuần túy vật chất, mà chính là một hoạt động nghệ thuật vật chất.

Nếu là người Huế xin đừng thôi tự hào về chiếc nón bài thơ, nếu là du khách xin hãy thử một lần ghé Huế để tận mắt xem các nghệ nhân làm nón như thế nào, để hiểu thêm về Huế, về con người nơi đây.

ĐỪNG BỎ LỠ: Đặc sản Huế làm quà ý nghĩa, dễ mang đi



Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

This is a demo store for testing purposes — no orders shall be fulfilled. Giải tán